O Mikołaju Koperniku

Mikołaj Kopernik, uważany za najznakomitszego polskiego uczonego, urodził się 19 lutego 1473 roku w Toruniu. Zazwyczaj nie wiąże się jego postaci z medycyną, ale sama jego sława i stanowisko w świecie nauki sprawia, że nawet najmniejszy szczegół w jego biografii zasługuje na wzmiankę.

Kopernik znany jest przede wszystkim jako wielki astronom, dzięki niemu Ziemia przestała być uważana za płaski krążek będący centrum świata i stała się kulistym obiektem krążącym wokół słońca. W medycynie Kopernik również zostawił swój ślad, choć nie tak spektakularny, jak w przypadku teorii heliocentrycznej. Nie wiadomo czy był lekarzem z powołonia, jednak pomagał każdemu bez względu na jego status majątkowy i pochodzenie.

     

W 1491 roku Mikołaj ukończył naukę w szkole mieszczącej się przy kościele św. Jana w Toruniu i rozpoczął studia na Uniwersytecie w Krakowie. Uczęszczał, między innymi, na wykłady z matematy, geometrii, trygonometrii, astronomii, medycyny i prawa kanonicznego. W 1501 roku Kopernik stawił się osobiście przed kapitułą i uzyskał zgodę na dalsze studia. Podejrzewa się, że dalsze studia medyczne były tylko pretekstem do kontynuacji nauki o astronomii a nie chęcią zostania lekarzem.

        

Studia trwały co najmniej trzy lata, całość kończyła się licencjatem, który Kopernik zdobył prawdopodobnie w roku 1503. Doktorem medycyny Kopernik w całej historii był nazwany zaledwie dwa razy: pierwszy raz przez księcia pruskiego Albrechta w 1541 roku w liście do kapituły fromborskiej; drugi raz przez Marcina Kromera w 1581 w epitafium; tytuł jako taki nadała mu raczej tradycja niż studia i praktyka.

  

W 1503 roku Kopernik ukończył studia medyczne i uzyskał prawo do leczenia. W wieku 30 lat wrócił na Warmię i objął funkcję lekarza przybocznego, sekretarza i powiernika biskupa Łukasza Watzenrodego, który ze względu na wiek i stan zdrowia wymagał starannej opieki lekarskiej.

  

Po śmierci Watzenrodego opiekował się trzema kolejnymi biskupami: Łukaszem Luizjańskim, Maurycym Ferberem i Janem Dantyszkiem. Każdy z nich bardzo ufał umiejętnościom lekarskim Kopernika i zwracał się do niego po porady. Oprócz biskupów do znanych pacjentów Kopernika można zaliczyć Jerzego von Kunheima. Epizod ten uważa się za bardzo ważny w praktyce lekarskiej uczonego. Kunheim był starostą tapiawskim i bartoszyckim cieszącym się dużym zaufaniem księcia Albrechta Hohenzollerna. Książe starał się zapewnić swojemu poddanemu jak najlepszą opiekę, dlatego zwrócił się o pomoc do Kopernika, cieszącego się uznaniem, jako lekarz. Kunheim zachorował wiosną 1541 roku, prawdopodobnie była to choroba nowotworowa. Uważa się, że dzięki opiece Kopernika i innych lekarzy przedłużono życie starosty o ponad dwa lata.

Kopernik zmarł w wieku 70 lat 21 maja 1543 roku we Fromborku na skutek wylewu.